Manuel Çıtak’ın Objektifinde İnsan, Kent ve Yalnızlık: “Kendine Ait Bir Ada” İstanbul Modern’de

^{Kapak: Ortaköy, 1993}

Türkiye’nin yakın dönem fotoğraf tarihinin önemli isimlerinden Manuel Çıtak’ın kırk yılı aşkın üretimini bir araya getiren “Kendine Ait Bir Ada” sergisi, İstanbul Modern Fotoğraf Galerisi’nde açıldı. Sanatçının 1980’lerden 2023’teki yaşamını yitirişine uzanan fotoğraf pratiğini ilk kez bütünlüklü biçimde ele alan sergi, belgesel fotoğraftan şiirsel anlatıma uzanan görsel dilini farklı dönemlerden çalışmalarıyla ortaya koyuyor. Küratörlüğünü Demet Yıldız Dinçer’in üstlendiği sergi, 23 Mayıs 2027’ye kadar ziyaret edilebilecek.

Sekiz Bölümde Bir Fotoğraf Yolculuğu

İstanbul Modern Fotoğraf Galerisi ve fuaye alanına yayılan sergi, sekiz bölümde sunulan 100 fotoğrafın yanı sıra efemeralar ve sanatçının çektiği kısa görüntülerden hazırlanan bir videoyu içeriyor. Çıtak’ın hafızalara kazınan siyah-beyaz kıyı fotoğrafları; kent manzaraları, portreler, Anadolu’da ve çevre ülkelerde gerçekleştirdiği çekimler ve döneminde henüz yaygınlaşmamış panoramik çalışmalarıyla bir araya geliyor.

1980’lerde klasik belgesel fotoğraf anlayışıyla üretime başlayan Çıtak, 1990’lardan itibaren geliştirdiği yaklaşımla şiirsel belgesel fotoğrafın öne çıkan temsilcilerinden biri hâline geldi. Gündelik yaşamın sıradan görünen ayrıntılarına, insan hâllerine ve kent yaşamına yönelen sanatçı, yalın anlatımı ve mizah duygusuyla kendine özgü bir fotoğraf dili geliştirdi. Sergide yer alan son dönem serisi “islomania” ise Çıtak’ın bakışını dış dünyadan kendi iç dünyasına çevirdiği, gönüllü yalnızlıkla kurduğu ilişkiyi araştırdığı bir döneme işaret ediyor.

Çıtak’ın Dünyasına Yakından Bakış

Küratör Demet Yıldız Dinçer, serginin çıkış noktasını sanatçının çok katmanlı üretimini ilk kez bir arada sunma isteği olarak açıklıyor. Çıtak’ın daha az bilinen çalışmalarını da görünür kılan seçki, fotoğrafçının kırk yılı aşkın süre boyunca geliştirdiği anlatım biçimlerinin izini sürüyor.

Sanatçının eşi, yazar Şebnem İşigüzel ise Çıtak’ın üretimle kurduğu ilişkiyi şu sözlerle anlatıyor: “Adı ve fotoğrafları bilinse bile kendisini görünür kılmak gibi bir arzusu olmadı. Ürettikleriyle ne olacağını değil, neler yapacağını düşünürdü.”

Koi Balığı, “islomania” serisinden, 2019

Sergiye, Orhan Cem Çetin, Şebnem İşigüzel ve Demet Yıldız Dinçer’in yazılarını içeren Türkçe-İngilizce bir sergi kitabı ile İşigüzel’in seslendirdiği sesli tur eşlik ediyor. Ayrıca 11 Kasım Çarşamba günü İstanbul Modern’de düzenlenecek söyleşide İşigüzel ve fotoğraf sanatçısı Orhan Cem Çetin, Çıtak’ın yaşamını ve fotoğraf pratiğini değerlendirecek. Söyleşinin moderatörlüğünü Demet Yıldız Dinçer üstlenecek.

Manuel Çıtak: Kendine Ait Bir Ada / İstanbul Modern / Küratör: Demet Yıldız Dinçer / 5 Kasım 2026 - 23 Mayıs 2027