Ayın Kitabı: Galeri Siyah Beyaz'ın 40. Yılında "Siyah Daha da Beyaz"

^{Sayı 12 : Ekim 2026}

Galeri Siyah Beyaz’ın 40. yılına eşlik eden Siyah Daha da Beyaz, galerinin 2023–2024 sezonunda gerçekleşen sergilerini ve bu sergiler üzerine dijital ve basılı medyada yayımlanan yazıları bir araya getiriyor. Gözde Mulla’nın editörlüğünde hazırlanan yayın, Siyah Beyaz’ın kırk yıllık birikimine bugünden bakarken galerinin birlikte üretmeye dayanan yapısını da kayıt altına alıyor.

4 Şubat 1984’te Ankara’da kurulan Galeri Siyah Beyaz’ın 40. yılı için hazırlanan Siyah Daha da Beyaz, bir yıldönümünü belgelemenin ötesinde, galerinin geçmişi ile bugünü arasında kurulan sürekliliğe odaklanıyor. 2023 - 2024 sezonundaki sergilerin yanı sıra bu sergilere eşlik eden yazıları aynı çatı altında toplayan kitap, kırkıncı yılın üretimlerini yazılı bir arşive dönüştürüyor.

Türkçe ve İngilizce olarak iki dilde, 750 adet basılan kitap Gözde Mulla’nın editörlüğünde hazırlandı. Yayının yapısı, Siyah Beyaz’ın yalnızca sergiler üzerinden şekillenen tarihini değil, kuruluşundan bu yana etrafında gelişen sosyal ve kültürel birlikteliği de görünür kılıyor. Bu doğrultuda kitap, birbirini tamamlayan “Galeri Siyah Beyaz” ve “Siyah Beyaz Bar” başlıklı iki bölümden oluşuyor.

“Galeri Siyah Beyaz” bölümüne Emre Zeytinoğlu’nun kapsamlı metni eşlik ederken “Siyah Beyaz Bar” bölümü Ahmet Boyacıoğlu ve Nevzat Sayın’ın metinleriyle şekilleniyor. Galeri ile barın aynı yayın içerisinde iki ayrı bölüm olarak ele alınması, Siyah Beyaz’ın kırk yıllık hikâyesinin yalnızca sergi programları üzerinden okunamayacağını da ortaya koyuyor. Sanatçıların, yazarların ve farklı kuşaklardan isimlerin yıllar boyunca karşılaştığı bu yapı, kitabın sayfalarında sergiler kadar karşılaşmalar ve birlikte üretme pratiği üzerinden de izlenebiliyor.

Kitabın adı ise Siyah Beyaz’ın kendi tarihinden hareketle kuruluyor. Adını mekândaki şöminenin taşından alan Siyah Beyaz’ın siyah ve beyazla kurduğu ilişki, Gözde Mulla’nın 40. yıl sezonu için kaleme aldığı metinde galerinin iki kapısı üzerinden yeniden beliriyor. Alt kattaki barın siyah, üst kattaki galerinin beyaz kapısı; geçmişten bugüne mekâna girenlerin ilk temas noktalarından biri olurken içeride biriken fotoğraflar, sergiler ve karşılaşmalar zaman içinde büyüyen bir arşivin parçalarına dönüşüyor.

Bu bağlamda Siyah Daha da Beyaz, geçmişi kronolojik olarak sıralayan kapalı bir retrospektif anlatı kurmak yerine, 40. yıl sezonunu galerinin geçmişiyle ilişkilendirerek kayda geçiriyor. 2023 - 2024 sezonundaki sergiler ile bu sergiler hakkında üretilen yazıların yan yana gelmesi, serginin kendisi kadar onun etrafında oluşan düşünsel üretimi de arşivin parçası hâline getiriyor.

Kırk yıldır devam eden kolektif çalışma hâlinden beslenen kitap, böylece Galeri Siyah Beyaz’ın geçmişini yalnızca geride bırakılmış bir dönem olarak ele almıyor. Siyah Daha da Beyaz, galerinin kırkıncı yılında üretilenleri bir araya getirirken geçmişten aldığı referansları bugünün üretimleriyle buluşturan, ilerleyen yıllarda yeniden dönüp bakılabilecek canlı bir arşiv niteliği taşıyor.